Ayvacık Mezar Taşları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL BAŞARAN
Danışman: Yusuf Acıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çanakkale İli Ayvacık İlçesi merkez ve köylerinde yer alan Osmanlı dönemi mezar taşları tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Araştırmamız, bölgenin tarihi ve kültürüne ışık tutan arkeolojik ve sanatsal unsurlar kadar değerli olan bu mezar taşları üzerinde yapılan ayrıntılı ve bilimsel bir çalışmanın bulunmamasından dolayı önemlidir. Tez kapsamında Ayvacık'a bağlı 64 köy mezarlığı ve Ayvacık merkez mezarlığı dahil olmak üzere toplam 65 mezarlık araştırılmıştır; yalnızca 35 mezarlık, 1 kale haziresi, 2 bağımsız hazire ve 9 cami haziresinde araştırma konumuzu oluşturan mezar taşlarına rastlanmıştır. Bölgeye baktığımızda mezar taşı dağılımının denize kıyısı olan köylerde yoğunlaştığını dağ köylerinde mezar taşı sayısının azaldığını söylemek mümkündür. Ayvacık merkez ve köylerinde incelenen toplam mezar başucu taşı 533 adettir. Bu çalışma kapsamında mezarın, baş ve ayak taşları incelenmiştir. Mezar taşları yoğun olarak 18. ve 19. yy da yaşamış şahsiyetlerin hayatları, meslekleri gibi konularda önemli bilgiler vermektedir. Bunlardan 204 adet mezar taşı kadınlara, 326 adet mezar taşı erkeklere aittir. Tanımlanamayan mezar taşı sayısı 3'dür. Ele alınan mezar taşı örneklerinde mermer malzeme ve taş bloklar kullanılmıştır. İncelediğimiz mezar taşı türleri: Şahideli, Pehleli ve sembolik lahitli mezar taşları olarak üç gruba ayrılmıştır. Mezar taşları tepelik formları, başlık biçimleri, malzeme, ölçü, konum, cinsiyet, kitabe, yazı ve süsleme özelliklerine göre incelenmiş; bu bilgilere katalog bölümünde yer verilmiştir.