İzmir ilinde kaleler: Bizans ve Türk Devri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL CEYLAN ÖZTÜRKER
Danışman: Ali Osman Uysal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu var olduğundan itibaren doğası gereği korunma içgüdüsüne sahip olmuştur. Bu sebeple ilk çağlardan beri insan, ailesini ve yiyeceğini korumak için barındığı mekanın etrafını duvarlarla örmüş, daha sonrada birlikte yaşadığı diğer insan topluluklarıyla yerleşim alanları kurmuş ve güvenlikleri için bu mekanların etraflarını surlar ile çevirip, tarihte ilk kaleleri oluşturmuştur.Türkiye'nin üçüncü büyük metropolü olan İzmir, bulunduğu coğrafi ve jeopolitik konumu itibari ile antik çağdan buyana Anadolu'nun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan İzmir de sırasıyla Roma, Bizans, Türk Beylikleri ve Osmanlı hakim olmuştur. Anadolu'nun, Batı Anadolu üzerinden Avrupa'ya açılan kapısı pozisyonundaki İzmir, her dönem önemli bir liman kenti olma özelliğini korumuştur. Şehirde yerleşme sadece kıyı limanlarında olmamış, şehir içlerinde de yoğunluk kazanmıştır. Bu sebeple denizden ve karadan gelebilecek olası bir saldırıya karşı, savunma amaçlı kaleler inşa edilmiş ve yerleşimde bu kaleler kilit noktası alınarak planlanmıştır. Böylece kale-şehir ve liman-kale biçiminde bir şehir planlaması modeli oluşturulmuştur. İzmir ilinde şehir merkezinde ve merkeze bağlı ilçelerinde toplam sekiz kale çalışılmıştır. Bu kaleler; Kadifekale, Çeşme Kalesi, Foça Beşkapılar Kalesi, Ayasuluk Kalesi, Keçi Kalesi, Çandarlı Kalesi, Sığacık Kalesi ve Metropolis Kalesidir.İzmir Kaleleri Helenistik, Roma, Bizans ve Türk Dönemi mimari yapılarıdır. Şehir merkezinde yer alan Kadife kale haricindeki tüm kaleler, merkeze bağlı ilçelerde inşa edilmiştir. Bu çalışmada, İzmir kalelerinin hangi döneme ait olduğu, mimari özellikleri, tarihsel süreç içerisindeki pozisyonları, inşa ve malzeme teknikleri, geçirdiği onarım ve ilaveleri ele alınarak, farklı dönemlerin savunma mimarisi ve şehir tarihi konusunda tespitlerine varılması amaçlanmıştır.