Güney yarım küreden seçilmiş algol türü örten çift sistemlerin fotometrik ve tayfsal analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI BOLAT

Danışman: Derya Sürgit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tez çalışmasında, Güney yarımküre gökyüzünden seçilen, Algol türü çift yıldız GH Eri ve GT Eri'nin fotometrik ve tayfsal gözlem veri analizi sunulmuştur. GH Eri ve GT Eri çift sistemlerinin tayfsal gözlemleri, 2012-2013 ve 2022 gözlem sezonu içerisinde Güney Afrika Astromi Gözlemevi'nde (South Africa Astronomical Observatory, SAAO), 1,9 m Cassegrain teleskobu ve buna bağlı SITe ve SpUpNIC CCD kamera ile slit (grating) tayf çekeri kullanılarak yapılmıştır. GH Eri ve GT Eri çift sistemlerinin fotometrik analizi için TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) verileri kullanılmıştır. Seçilen sistemlerin tayfsal gözlem verilerinin indirgenmesi ve baş bileşenin dikine hız eğrisinin elde edilmesinde IRAF yazılımı içinde yer alan paketler kullanılmıştır. GH Eri ve GT Eri'nin fotometrik veri analizinde Wilson-Devinney yöntemi kullanılmıştır. Çift sistemlerin fotometrik ve tayfsal veri analiz sonuçları birleştirilerek çift sistemlerin mutlak parametreleri belirlenmiş ve evrim durumları yorumlanmıştır. Bu tez çalışmasıyla GH Eri ve GT Eri çift sistemlerinin ilk tayfsal ve fotometrik analiz çalışması yapılarak mutlak parametreleri ilk kez literatüre kazandırılmıştır.