Ar-ge Harcamalarının Sofistike Ürün Üretimi Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZ CİÇAK

Danışman: Cüneyt Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada sofistike ürün üretiminin araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile ilişkisi araştırılmaya çalışılmıştır. Kullanılan veri seti on iki ülkenin ekonomik kompleksite endeksi değerlerini ve araştırma geliştirme harcama miktarlarını içermektedir. Bunlara üçlü patent sayısı, eğitimli nüfus oranı eklenerek araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin daha kapsamlı ele alınması amaçlanmıştır. Ayrıca ekonominin genel durumuna ilişkin büyüme, enflasyon ve emeğin verimliliği açıklayıcı değişkenleri eklenmiştir. Böylece daha açıklayıcı bir model kurulmuş olması hedeflenmektedir. Yöntem olarak panel veri analizi yöntemi seçilmiştir. Değişkenliklerin durağanlıkları Im, Pesaran ve Shin (2003) testi ile test edilmiştir. I0 düzeyinde durağan olmayan değişkenler birinci farkları alınmak suretiyle durağanlaştırılmıştır. Ardından modelin homojenliği Pesaran ve Yamagata (2008) tarafından önerilen test ile sınanmıştır. Kao (1999) ve Pedroni (1999) eş bütünleşme testleri uygulanmış ve modelin uzun dönemde anlamlı ilişkiler barındırdığı tespit edilmiştir. Son olarak panel ARDL yöntemi testlerinden PMG testi ile modelin katsayıları tahmin edilmeye çalışılmıştır. Katsayı tahmini sonucunda sofistike ürün üretimini ölçmek için kullandığımız ekonomik kompleksite endeksi ile üçlü patent sayısı, enflasyon ve büyüme değişkenlerinin anlamlı ilişkisi tespit edilmiştir. Değişkenler ar-ge grubu ve ekonomi grubu olarak ayırıldığında, ekonominin grubunun ilişkisi daha güçlü olduğu sonucu görülmüştür. Buradan sofistike ürün üretiminin arttırılmasının ar-ge ve eğitimden çok daha karmaşık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.