Yeni Moleküler İyon Algılayıcıların Sentezi ve Uygulamaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ömer Kaan KOÇ

Danışman: Hava Özay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, sulu ortamda iyonik türlere seçimli ve literatürde daha önce uygulaması gerçekleştirilmemiş yeni moleküler iyon algılayıcıları sentezlendi. Moleküler algılayıcılar anyon ve katyon seçimli olacak şekilde iki ayrı grupta tasarlandı. Anyon seçimli olan (35), (36), (37) ve (39) moleküler algılayıcıları yapılarında azo kromofor grubu içeren bileşikler iken, katyon seçimli olan (42) moleküler algılayıcısı ise yapısında 1,2,3-triazol halkası içeren rhodamin 6G türevi bileşiktir. Sentezlenen tüm moleküler algılayıcıların yapıları FT-IR, 1H NMR, 13C NMR spektroskopisi ve element analizi yöntemleri kullanılarak karakterize edildi. Yapıları aydınlatılan moleküler algılayıcıların sulu ortamda sensör özellikleri ayrı ayrı araştırıldı. Bu doğrultuda (35), (36), (37) ile (39) için EtOH/H2O (1:1) ve (42) için CH3CN/H2O (9:1) çözücü karışımı ortamı kullanıldı. Sensör özellikleri kapsamında moleküler algılayıcıların görsel ve spektrofotometrik olarak seçimli oldukları türler, bu seçimliliklere yarışmalı anyon ve katyonların etkileri, moleküler algılayıcıların seçimli oldukları türlere ait tayin limitleri ve seçimli oldukları türler ile stokiyometrik bağlanma oranları belirlendi. Tüm bu çalışmalar sonucunda moleküler algılayıcıların etkileşimde bulundukları iyonik türe karşı son derece hassas ve yüksek seçimli birer sensör oldukları belirlendi.