Balıkesir ilinde şekerpancarı üretiminin ekonomik analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSAB URAL
Danışman: Arif Semerci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Şeker pancarı (beta vulgaris sacchariferae) birçok özellikleri bakımından tarım sektöründe önemli bir rol oynamakta ve yarattığı katma değer bakımından önemini korumaya devam etmektedir. Şeker pancarının sağladığı sosyal faydalar, istihdam yönü ve çiftçiyi tarımsal üretime bağımlı hale getirmesi şeker pancarını önemli kılmaktadır. Araştırmanın amacı Balıkesir İlinde şekerpancarı üretiminin ekonomik analizinin yapılmasıdır. Bu kapsamda işletmelerin sosyo ekonomik özellikleri ortaya konularak şeker pancarı üretim faaliyetinin analizi yapılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler "Tabakalı Örnekleme Yöntemi" ile belirlenen 75 şekerpancarı üretim işletmesinden elde edilmiştir. İncelenen işletmelerde şeker pancarı ortalama ekim alanı 11,7 da olup, birim alandan elde edilen verim ise 7.326,49 kg/da olarak tespit edilmiştir, 2019-20 döneminde ortalama ürün satış fiyatı 0,34 TL/kg olup, işletme büyüklük grupları arasında şekerpancarı ortalama üretim değeri 2.491,06 TL/da olarak hesaplanmış, en yüksek üretim değeri ise 2.766,27 TL/da ile üçüncü grup işletmelerden sağlanmıştır. Yapılan araştırmada birim alanda şeker pancarı üretim maliyeti 1443,87 TL/da olup, en yüksek ürün maliyeti 1447,66 TL/da ile ikinci grup işletmelerde gerçekleşmiştir. İşletmeler geneli dikkate alındığında birim alanda şeker pancarı brüt kar, 2442,41 TL/da, net gelir 998,54 TL/da olarak hesaplanmıştır. İşletmeler arasında en yüksek net gelir 1325,72 TL/da olup, üçüncü grup işletmelerde sağlanmıştır. Çalışmada şekerpancarı üretimine ilişkin oluşturulan fonksiyonda; gübre faktörüne (X2) ait üretim elastikiyeti katsayısı %1, makine çekigücü faktörü %2 ve tohumluk kullanımına ilişkin faktör %8 ihtimal düzeyinde önemli bulunmuş olup, üretim miktarı üzerinde etkili olan faktörlerin üretim elastikiyetleri katsayıları toplamının ise (∑βi: 0.997) ölçeğe sabit getiriye oldukça yakın bir değeri ifade ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarımsal Üretim, Şekerpancarı, Ekonomik Analiz, Balıkesir