Küçük ve Büyük Kütle Oranlı Değen Çift Yıldızların İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Halil Çetinkaya
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FARUK SOYDUGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değen çift yıldızları konu alan bu tez çalışmasında, seçilen beş aday sistemin yörünge dönem değişimleri incelenmiş ve sonuçlar tartışılmıştır. Ayrıca çalışmada, adaylardan birinin (XY Boo) ışık eğrisi analizi de yapılmıştır. Çalışma kapsamında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ulupınar Gözlemevi'nde gerçekleştirilen, XY Boo ve GM Dra'nın gözlemlerinden toplam 12 minimum zamanı elde edilmiş ve literatürden toplananlar ile birlikte dönem analizinde kullanılmıştır. XY Boo'nun, fotometrik ölçümlerle tamamlanan ışık eğrisinin W-D yazılımıyla çözümlemesi yapılarak sistemin fiziksel parametreleri elde edilmiş ve alınan sonuçlar kullanılarak bileşenlerin mutlak parametreleri hesaplanmıştır. Analizi yapılan küçük kütle oranlı A-türü XY Boo ve büyük kütle oranlı A-türü HT Vir çiftlerinin O-C diyagramında artan parabolik bir değişim sergiledikleri görülmüştür. Çalışmada yer alan küçük kütle oranlı W-türü GM Dra, büyük kütle oranlı W-türü RW Dor ve büyük kütle oranlı A-türü TW Cet çiftleri ise O-C diyagramında azalan parabolik bir değişim göstermektedir. Artan ve azalan değişimlerle birlikte sistemlerin O-C dağılımlarında ortaya çıkan çevrimsel değişimler de analizde değerlendirilmiştir. Sistemlerin yörünge dönemlerindeki değişimler, çiftin bileşenleri arasındaki kütle aktarımına bağlı olarak yorumlanmıştır. Dönemdeki çevrimsel değişimler için, çift sistemle yörünge hareketi yapan üçüncü/dördüncü cisim veya manyetik aktivite kaynaklı olasılıklar göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir.