Çelikhane baca tozundan çinko oksit ve çinkonun (ZnO/Zn) ayrıştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSA ARDA
Danışman: İsmet Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanayi tesislerinin artması ile birlikte üretim sonrası atıkların çevresel etkileri ve ekonomik kayıplar, üreticileri atıkları değerlendirme ve geri kazanma konularında çalışmaya sevk etmiştir. Demir-çelik sektöründe ekonomik değeri yüksek baca tozu, cüruf gibi atıklar mevcuttur. Baca tozu analizleri incelendiğinde, tozların çevreye zararlı ağır metallerden olan kurşun, demir, kadmiyum, çinko vs. geçiş metallerini içerdiği görülmektedir. Öte yandan bu tür ağır metaller birçok sanayi tesisinde hammadde olarak kullanılmaktadır. Dolayısı ile çelikhane baca tozundan bu metallerin geri kazanılması ekonomiye büyük katkı sağlayacaktır. Endüstriyel atıklardan metallerin geri kazanımı kimyasal işlemler, fiziksel ayrıştırmalar ve termal prosesler gibi temel teknikler ile yapılmaktadır. Yaygın olarak kullanılan termal (pirometalurjik) ve kimyasal (hidrometalurjik) yöntemlerdir. Bu çalışmada hidrometalurjik yöntemlerden olan elektro-kazanım metodu ve pirometalurjik yöntemlerden olan kavurma metodu uygulanmıştır. Ezinex prosesi olarak da bilinen elektro-kazanım, çinko saf metal olarak kazanılırken, bileşikte kalan çinko oksit kavurma metodu ile ayrılmıştır. Demir ağırlıklı katı bileşik ise tekrar işlenmek üzere elektrik ark ocağına geri beslenip üretim sürecine dahil edilmektedir. Böylelikle doğaya zararlı hiçbir atık veya yan ürün oluşmamaktır. Liç (değerli metal veya metallerin uygun bir çözücü içinde çözündürülmesi) çözeltisinde çözücü olarak sülfürik asit (H2SO4) kullanılarak baca tozundan çinkonun yüksek saflıkta elde edilmesi sağlandı. Anahtar sözcükler: Elektrik ark ocağı, Baca tozu, Çinko, Liç, Sülfürik asit, Hidrometalurji.