Bazı bitki ekstraktlarının kök ur nematodlarına (Meloidogyne spp.) etkinliğinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE SÜLÜ
Danışman: Uğur Gözel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hıyar, Cucurbitaceae familyasının en önemli üyelerinden birisi olup ülkemizde yazlık sebzeler grubunda yer alır. Bazı hastalık ve zararlılar, hıyar üretimini olumsuz yönde etkilemektedir. Ekonomik olarak ciddi verim kayıplarına neden olan bitki paraziti nematodlar, hıyar üretimini önemli ölçüde sınırlandırmaktadır. Bitki paraziti nematodlardan biri olan kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.), geniş konukçu dizisine sahip olması ve önemli kültür bitkilerinde meydana getirdiği zarar nedeniyle önemli bir türdür. Bu çalışmada mersin (Myrus spp.), okaliptus (Eucalyptus spp.), kekik (Tymus spp.), sarımsak (Allium sativum) ve zeytin kara suyu (Olea europaea) ekstraktları 1000 ml/da ve 5000 ml/da iki farklı dozda uygulanmıştır. Denemeler 2020 yılının Nisan-Temmuz ve Temmuz-Ekim ayları arasında sera koşullarında yürütülmüştür. Üretim sezonunda her parselden 10 adet bitki sökülmüş ve sökülen bitkilerin kökleri 0-10 Zeck Skalasına göre değerlendirilmiştir. Denemeler sonucunda; köklerdeki ur skala değerleri ve üreme oranları değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda ilk ve ikinci deneme sonuçları paralellik göstererek Tervigo (800 ml/da), kekik (5000 ml/da) ve sarımsak (5000 ml/da) uygulamalarında, en az urlanma ile en düşük gal skala indeksi görülmüştür. Benzer şekilde kök-ur nematodu üreme oranlarına bakıldığında ise, Tervigo (800 ml/da), kekik (5000 ml/da) ve sarımsak (5000 ml/da) karakterlerinin uygulandığı parsellerde üreme oranları en az bulunmuştur. Sonuç olarak örtü altı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan M. incognita ile mücadelede, kimyasal mücadeleye alternatif olarak kekik ve sarımsak bitki ekstraktlarının kullanılabileceği kanısına varılmıştır.